Sanskrit Question 51 Single Answer
भाव-काल-कारक-सड्ख्याश्च इति चत्वारः अर्थाः भवन्तिः
A नाम्नः
B निपातस्य
C उपसर्गस्य
D आख्यातस्य
Show Answer
Question 52 Single Answer
वैदिकशब्दानां सविस्तरं विवेचनं कुत्र उपलभ्यते?
A व्याकरणे
B कल्पे
C निरुक्ते
D शिक्षायाम्
Show Answer
Question 53 Single Answer
वैदिकमन्त्रोच्चारणप्रयोजनार्थं कस्य वेदाड्गस्य अध्ययनम् अनिवार्यम्?
A छन्दस्
B कल्पस्य
C ज्योतिषस्य
D निरुक्तस्य
Show Answer
Question 54 Single Answer
‘छन्दः सूत्रम्’ इत्यस्य रचयिता कः?
A दुर्गाचार्यः
B यास्काचार्य
C पिड्गलाचार्यः
D माधवाचार्य
Show Answer
Question 55 Single Answer
A द्विविधः
B त्रिविधः
C चतुर्विधः
D प´चविधः
Show Answer
Question 56 Single Answer
साड्ंख्यानुसारं सृष्टिकारणं किम्?
A पुरूषः
B प्रकृति
C ब्रह्म
D प्रकृति-पुरूषसंयोगः
Show Answer
Question 57 Single Answer
साड्ख्यै कति ततत्त्वानि स्वीकृतानि?
A त्रयोदशः
B प´चदश
C चतुर्विशति
D प´चविशति
Show Answer
Question 58 Single Answer
A संज्ञा-सिंंज्ञ- सम्बन्धज्ञानम्
B संज्ञा-ज्ञानम्
C सिंंज्ञ-ज्ञानम
D सादृश्यज्ञानम
Show Answer
Question 59 Single Answer
A अक्षरज्ञानम्
B शब्दज्ञानम्
C शक्तिज्ञानम्
D वाक्यार्थज्ञानम्
Show Answer
Question 60 Single Answer
इन्द्रियार्थसन्न्किर्षः कतिविधिः?
A प´चविधः
B चतुर्विधः
C षड्विध
D त्रिविधः
Show Answer
Question 61 Single Answer
दानस्तुतिसूक्तानि संहिताया सन्तिः
A काण्वसहिंतायाम्
B तैत्तिरीयसहिंतायाम्
C ऋग्वेदसहिंतायाम्
D माध्यन्दिनसहिंतायाम्
Show Answer
Question 62 Single Answer
ऋग्वेदीयषष्ठमण्डलस्य ऋषिः वर्तते :
A भरद्वाजः
B वामदेव
C वसिष्ठः
D विश्वामित्रः
Show Answer
Question 63 Single Answer
‘बृहदारण्यकम्’ कस्य वेदस्य वर्तते?
A सामवेदस्य
B यजुर्वेदस्य
C ऋग्वेदस्य
D अथर्ववेदस्य
Show Answer
Question 64 Single Answer
‘आग्नीध्र’ - नामा ऋत्विक् कस्य गणस्य वर्तते?
A ब्रह्यगणस्य
B अध्वर्युगणस्य
C होतृगणस्य
D उद्गातृगणस्य
Show Answer
Question 65 Single Answer
‘सुमन्तु’- ऋषये व्यासः के वेदं प्रोक्तवान्?
A यजुर्वेदम्
B ऋग्वेदम्
C अथर्ववेदम्
D सामवेदम्
Show Answer
Question 66 Single Answer
दर्शपौर्णमासेष्टियागे प्रयाजानां सं,या विद्यतेः
A एकादश
B पञच
C त्रयः
D नव
Show Answer
Question 67 Single Answer
याज्ञवल्क्यशिक्षानुसारं कति विवृत्तयः?
A चतस्रः
B तिस्रः
C पञच
D षट्
Show Answer
Question 68 Single Answer
ऋक्संहितायाः समुपलब्धेषु भाष्येषु प्रथमो भाष्यकारं वर्ततेः
A आनन्दतीर्थः
B सायणः
C स्कन्छदस्वामी
D वेड्ढटमाधवः
Show Answer
Question 69 Single Answer
वैदिकस्वरप्रक्रियायाः वृत्तिकारः कः?
A भट्टोजि दीक्षितः
B पाणिनिः
C पतञजलिः
D कात्यायनः
Show Answer
Question 70 Single Answer
‘ब्राह्यणसर्वस्व’ नामकं वेदभाष्यं केन विरचितम् ?
A हरिस्वामिना
B हलायुधेन
C गुणविष्णुना
D उवटेन
Show Answer
Question 71 Single Answer
‘वाक्सूक्तम्’ऋग्वेदस्य कस्मिन् मण्डले वि़द्यते?
A दशमे
B पञचमे
C अष्ब्टम
D सप्तमे
Show Answer
Question 72 Single Answer
ऋग्वेदसंहिताया आंग्लापद्यानुवादकः वैदशिकः विद्वान वर्ततेः
A एच.विल्सनः
B ए.ए.मैक्डानलः
C आर.टी. एच. ग्रीफिथ
D विलियम कैलेण्डः
Show Answer
Question 73 Single Answer
सामविकाराः परिगणिता‘ सन्तिः
A सप्त
B चत्वारः
C त्रयः
D षट्
Show Answer
Question 74 Single Answer
‘पदक्रमसदन’- नामकं भांष्यं कस्य प्रातिशाख्यस्य वि़द्यते?
A वाजसनेय प्रातिशाख्यस्य
B ऋक्प्रातिशाख्यस्य
C अथर्वप्रातिशाख्यस्य
D तैत्तिरीयप्रातिशाख्यस्य
Show Answer
Question 75 Single Answer
पाणिनीयशिक्षायाम् कति श्लोकाः सन्ति?
A चतुःषष्ठिः
B त्रिषष्ठिः
C षष्ठिः
D सप्तति
Show Answer
Question 76 Single Answer
A इन्द्रः
B विष्णुः
C वरूणः
D हिरण्यगर्भः
Show Answer
Question 77 Single Answer
‘य’ पृथिवीं व्यथमानांमदृहंद्यः पर्वतान्प्रकृपिताँ अरम्णात्’- अस्य मन्त्रस्य द्रष्टा ऋषि‘ कः?
A विश्वामित्रः
B मधुच्छन्दा
C गृत्समदः
D इन्द्रः
Show Answer
Question 78 Single Answer
यास्कीयनिरुक्तग्रन्थे काण्डानि विद्यन्ते‘
A पञच
B त्रीणि
C सप्त
D नव
Show Answer
Question 79 Single Answer
ऋग्वेदस्य शाकलसंहितायां कति सन्ध्यक्षराणि स्वीकृतानि?
A एकम्
B द्वे
C चत्वारि
D त्रीणि
Show Answer
Question 80 Single Answer
‘इष्टप्राप्त्यपिष्टपरिहारयोरलौकिकमुपायं यो ग्रन्थो वेदयति स वेदः ’ - इति लक्षणं कस्य
A महीधरस्य
B लौगाक्षिभास्कस्य
C सायणस्य
D पारस्करस्य
Show Answer
Question 81 Single Answer
निम्नांकितेषु मध्यमपदलोपी तत्पुरुषस्योदाहरणमस्ति
A देवब्राह्मणरू
B व्याघ्रि
C ज्ञानप्रदानम्
D पाणौकृत्य
Show Answer
Question 82 Single Answer
अथर्ववेदस्य पृथिवीसूक्ते कति मन्त्रा : सन्ति ?
A 23
B 33
C 53
D 63
Show Answer
Question 83 Single Answer
सृष्ट्युत्पत्तिविषयंक सूक्तमस्ति ऋग्वेदे :
A पुरूषसूक्तम् (10.90)
B अग्निसूक्तम् (1.1)
C इन्द्रसूक्तम् (2.12)
D वाक्सूक्तम् (10.125)
Show Answer
Question 84 Single Answer
शुनः शेपम् इत्याख्यानं कस्मिन् ग्रन्थे प्राप्यते ?
A कौषीतकिब्राह्मणग्रन्थे
B ऐतरेयब्राह्मणग्रन्थे
C सामविधानब्राह्मणग्रन्थे
D ऐतरेयारण्यकग्रन्थे
Show Answer
Question 85 Single Answer
महर्षिणा दयानन्देन कस्य वेदस्य भाष्यं कृतमस्ति?
A पैप्पलादसंहितायाः
B शौनकसंहितायाः
C काण्वसंहितायाः
D वाजसनेयिमाध्यन्दिनसंहितायाः
Show Answer
Question 86 Single Answer
‘शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्ति- हिरण्यमश्वान्’ इति कथनमस्तिः
A वाजश्रवसः
B नचिकेतसः
C यमराजस्यः
D याज्ञवल्क्यस्यः
Show Answer
Question 87 Single Answer
अधोऽड्कितेषु एकमसत्यमस्तिः
A ‘विद्यां च अविद्यां च यस्तद्वेदोभयं सह’ इति ईशोपनिषदि् वर्तते।
B ईशोपनिषद् तैत्तिरीयशाखाया वर्तते।
C याज्ञवल्क्यस्य- मैत्रेयी- संवादो बृहदारण्यकोपनिषदि वर्तते।
D नचिकेतसः वर्णन कठोपनिषदि वर्तते।
Show Answer
Question 88 Single Answer
(i) ‘शिक्षावल्ली कठोपनिषदि वर्तते।’
(ii) शिक्षावल्याम् गुरुसम्बन्धितो व्यवहारो निरूपितः।
अनयोः कथनयोर्विषये उचितं युग्मं चिनुत।
A (i) असत्यम् (ii) सत्यम्
B (i) सत्यम् (ii) असत्यम्
C उभे सत्ये स्तः।
D उभे असत्ये स्तः।
Show Answer
Question 89 Single Answer
‘उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत’ इत्युद्धरणं कुत्र वर्तते?
A केनोपनिषदि
B कठोपनिषदि
C तैत्तिरीयोपनिषदि
D बृहदारण्यकोपनिषदि
Show Answer
Question 90 Single Answer
अधोलिखितानां केन सह कस्य सम्बन्ध’? इति समीचीनां तालिकां चिनुत।
(a) मा गृधः कस्यस्विद्धनम् (i) केनोपनिषद
(b) उमाया उपदेशः (ii) बृहदारण्यकोपनिषद्
(c) अथ शीक्षां व्याख्यास्यामः (iii) ईशोेपनिषद्
(d) आत्मा वाऽरे द्रष्टव्यो मन्तव्यः
श्रोतव्यो निदिध्या- सितव्यः। (iv) तैत्तिरीयोपनिषद
A (a) (b) (c) (d)
(ii) (iv) (iii) (i)
B (i) (iii) (iv) (ii)
C (iv) (ii) (iii) (i)
D (iii) (i) (iv) (ii)
Show Answer
Question 91 Single Answer
ष्ड्वेदाड्गेषु किम् न गण्यते ?
A नरुक्तम्
B छन्दस्
C मीमांसा
D कल्पः
Show Answer
Question 92 Single Answer
यास्कमते पदानां प्रकाराः कति भवन्ति?
A चत्वारः
B पञच्
C द्वौ
D षड्
Show Answer
Question 93 Single Answer
षड्भावविकारेषु कतमो नास्ति ?
A जायते
B नश्यति
C वर्धते
D स्मरति
Show Answer
Question 94 Single Answer
याज्ञवल्क्यशिक्षा केन वेदेन सम्बद्धा अस्ति?
A ऋग्वेदेन
B यजुर्वेदेन
C सामवेदेन
D अथर्ववेदेन
Show Answer
Question 95 Single Answer
‘नैगमकाण्डम्’ कस्मिन् ग्रन्थे वर्तते?
A आपस्तम्बगृह्यसूत्रे
B निरुक्ते
C गौतमधर्मसूत्रे
D बौधायनधर्मसूत्रे
Show Answer
Question 96 Single Answer
‘सिद्धे शब्दार्थसम्बन्धे’ इति भाष्यवार्त्तिके नित्यपर्यायवाची ‘सिद्ध’ शब्द एवोपात्तो, न त्वसन्दिधो ‘नित्य’ शब्दस्तत्र को हेतुः?
A अवधारणार्थे ‘सिद्ध’ शब्दप्रयोगात्
B पूर्वगपदलोप-परकस्य ‘सिद्ध’ शब्दस्यप्रयोगात्
C व्याख्यानतो विशेषप्रतिपत्तेः ‘सिद्ध’ शब्दस्यनित्यार्थकत्वात्
D नित्यपर्यायिणः ‘सिद्ध’ शब्दस्य मड्गलार्थत्वादपि
Show Answer
Question 97 Single Answer
वृत्तिसमवायार्थो वर्णानामुपदेशः ‘ इत्यत्र ‘ समवाय’ शब्दस्य कोऽर्थः?
A नित्यसम्बन्धः
B समूहः
C वर्णानामानुपूर्व्येण सन्निवेशः
D वृत्तिनियामकसम्बन्ध
Show Answer
Question 98 Single Answer
अधोलिखितप्रयोगेषु ‘इणः षीध्वं- लुड्- लिटां धोऽड्गात्’ इति भ्वादिगणीयसूत्रस्योदाहरणं किमस्ति?
A एधध्वे
B एधाञचकृढ्वे
C एधिष्यध्वे
D एधध्वम्
Show Answer
Question 99 Single Answer
एष शुद्धो मत्वर्थीयप्रयोगः कः?
A विद्युद्वान्
B विद्युद्मान्
C विद्युत्वान्
D विद्युत्मान्
Show Answer
Question 100 Single Answer
‘वास्तव्य’ इत्यत्र ‘ वस् धातोः ‘तव्यत्’ प्रत्ययो भवति कस्मिर्न्न्थे ?
A कर्तरि
B कर्मणि
C भावे
D स्वार्थे
Show Answer
Question 101 Single Answer
का अन्तरिक्षस्थानीया देवता ?
A सूर्यः
B अग्निः
C समुद्र:
D इन्द्र:
Show Answer
Question 102 Single Answer
कस्य वेदस्यारण्यकं नोपलभ्यते ?
A ऋग्वेदस्य
B यजुर्वेदस्य
C सामवेदस्य
D अथर्ववेदस्य
Show Answer
Question 103 Single Answer
काण्वसंहितासम्बद्धबाह्मणम्ः
A कठबाह्मणम्
B कपिष्ठलबाह्मणम
C शतपथबाह्मणम्
D तांड्यबाह्मणम्
Show Answer
Question 104 Single Answer
तैत्तिरीयशाखा केन वेदेन सम्बद्ध?
A ऋग्वेदेन
B यजुर्वेदेन
C सामवेदेन
D अथर्ववेदेन
Show Answer
Question 105 Single Answer
जगतीछन्दसि कत्यक्षराणि भवन्ति प्रतिपादम्?
A दश
B द्वादश
C षोडश
D अष्ट
Show Answer
Question 106 Single Answer
A व्याख्यानम्
B आाख्यातम्
C कारकम्
D क्रियापदम्
Show Answer
Question 107 Single Answer
‘‘किं भ्रातास़नाथ’’ मिमि कस्मिन् सूक्ते पठ्यते?
A नासदीयसूक्ते
B विश्वामित्रनदीसम्वादसूक्ते
C यम-यमीसम्वादसूक्ते
D पृथिवीसूक्ते
Show Answer
Question 108 Single Answer
अधोडङ्कितानां समीचीनमुत्त्र चिनुतः
(a) नचिकेतोपाख्यानम् 1. पुत्रोऽहं पृथिव्यांः
(b) सत्यं वद धर्मचर 2. कठोरपनिषत्
(c) माता भूमिः 3. तैत्तिरीयोपनिषत्
(d) शुल्बसूत्रम् 4. कल्पान्तर्गतम्
A (a) (b) (c) (d)
1 3 4 2
B 4 2 3 1
C 3 1 4 2
D 2 3 1 4
Show Answer
Question 109 Single Answer
A वैदिकशब्दकोशः
B निरुक्तम्
C निधानम्
D कारकम्
Show Answer
Question 110 Single Answer
आपस्तम्बश्रौतसूत्रं केन वेदेन सह सम्बद्धम ?
A शुक्लयजुर्वेदेन
B कृष्णयजुर्वेदेन
C सामवेदेन
D अथर्ववेदेन
Show Answer
Question 111 Single Answer
‘‘नि षसाद धृतव्रत’’ इति कस्मिन् सूक्ते पठ्यते?
A वाक्सूक्ते
B वरुणसूक्ते
C सूर्यसूक्ते
D नदीसूक्ते
Show Answer
Question 112 Single Answer
तर्कसङ्ग्रहानुसारं पदार्थः :
A षोडश
B सप्त
C षट्
D दश
Show Answer
Question 113 Single Answer
तर्कसङ्ग्रहानुसारं विशेषाः
A नित्यद्रव्यवृत्तयः
B अनित्यद्रव्यवृत्तयः
C द्रव्यवृत्तयः
D गुणवृत्तयः
Show Answer
Question 114 Single Answer
तर्कसङ्ग्रहानुसारं गुणाः :
A सप्तदश
B अष्टचत्वाररिंशत्
C चतुर्विशतिः
D दश
Show Answer
Question 115 Single Answer
उत्क्षेपणं .................प्रकारः।
A गमनस्य
B भ्रमणस्य
C कर्मणः
D करणस्य
Show Answer
Question 116 Single Answer
A पृथिव्यांः
B दिशः
C जलस्य
D वायो
Show Answer
Question 117 Single Answer
A इन्द्रियम्
B पदज्ञानम्
C व्याप्तिज्ञानम्
D सादृश्यज्ञानम्
Show Answer
Question 118 Single Answer
सांख्यमते मूलप्रकृतिर्वततेः
A विकृतिः
B अविकृतिः
C प्रकृतिविकृतिः
D नप्रकृतिर्नविकृतिः
Show Answer
Question 119 Single Answer
A चतुर्विधम्
B पञचर्विधम्
C त्रिर्विधम्
D षड्विधम्
Show Answer
Question 120 Single Answer
सांख्याकारिकायाःकर्ता वर्ततेः
A सदानन्दः
B ईश्वरकृष्णः
C कपिलमुनिः
D गौतमः
Show Answer
Question 121 Single Answer
श्वैताश्वरोपनिषद् केन वेदेन सम्बद्धा ?
A अथर्ववेदेन
B ऋग्वेदन्
C यजुर्वेदेन
D सामवेदेन
Show Answer
Question 122 Single Answer
‘मण्डलक्रमः’ केन वेदेन सम्बद्धः?
A अथर्ववेदेन
B ऋग्वेदन्
C यजुर्वेदेन
D सामवेदेन
Show Answer
Question 123 Single Answer
अथर्ववेदीय ब्राह्मणं किम्?
A शतपथब्राह्मणम्
B गोपथब्राह्मणम्
C तैत्तिरीयब्राह्मणम्
D ऐतरेयब्राह्मणम्
Show Answer
Question 124 Single Answer
‘‘स्वंसार त्वा कृणवै मा पुनर्गा, अप ते गवां सुभगे भजाम।’’ इति मन्त्रांशंः कुतः उद्ध्तः?
A पुरुरवा- उर्वशी- संवादात्
B यम-यमी- संवादात्
C सरमा-पणि- संवादात्
D विश्वामित्र-नदी-संवादात
Show Answer
Question 125 Single Answer
अन्तरिक्षस्थानीया देवता का?
A रूद्रः
B सोमः
C अग्निः
D बृहस्पतिः
Show Answer
Question 126 Single Answer
‘प्रधानञच षट्स्वड्ढेषु’ किम्?
A कल्पः
B छन्दः
C शिक्षा
D व्याकरण
Show Answer
Question 127 Single Answer
A जगणः
B मगणः
C नगणः
D सगणः
Show Answer
Question 128 Single Answer
A ओष्ठ्यः
B ऊष्मः
C अन्तःस्थः
D दन्त्यः
Show Answer
Question 129 Single Answer
‘शुल्बसूत्राणि’’ केन वेदाड्ढेन सम्बद्धानि?
A व्याकरणेन
B कल्पेन
C छन्दसा
D निरुक्तेन
Show Answer
Question 130 Single Answer
‘सत्त्वप्रधानम्’ इति मन्यतेः
A उपसर्ग
B नाम
C आख्यातम्
D निपातः
Show Answer
Question 131 Single Answer
‘परपाठ’ इत्यस्य परमं प्रयोजनम् अस्तिः
A पदनिर्माणम्
B शब्दनिर्माणम्
C वेदपाठरक्षणम्
D मन्त्रगानम्
Show Answer
Question 132 Single Answer
प्रायश्चित्तकर्माणि भवन्ति
A हननादीनि
B सन्ध्यावन्दनादीनि
C ज्योतिष्टोमादीनि
D चान्द्रायणादीनि
Show Answer
Question 133 Single Answer
अधोलिखितेषु अनिर्वचनीय भवति
A जीवस्वरूपम्
B अज्ञानम्
C जगत्स्वरूपम्
D ईश्वरस्वरूपम्
Show Answer
Question 134 Single Answer
वेदान्तसारे अज्ञानस्य शक्तिः
A द्विविधा
B त्रिविधा
C चर्तुर्वधा
D पञचविधा
Show Answer
Question 135 Single Answer
A षोडशावयवानि
B पञचदशावयवानि
C सप्तदशावयवानि
D एकादशावयवानि
Show Answer
Question 136 Single Answer
साड्ख्यमतानुसारं सत्त्वंगुणः
A सुखात्मकः
B दःखात्मकः
C अभावात्मकः
D मोहात्मकः
Show Answer
Question 137 Single Answer
सांड्ख्यमते पड्गुवद् वर्तते
A प्रधानम्
B पुरूषः
C गुणत्रयम्ः
D अन्तःकरणम
Show Answer
Question 138 Single Answer
त्रैगुण्यविपर्ययात् किं सिद्धम् ?
A प्रधानम्
B पुरूषैकत्वम्
C पुरूषबहुत्वम्
D अज्ञानम्ः
Show Answer
Question 139 Single Answer
साड्ख्यकारिकरयां सर्गस्य कारणम्
A पुरूषः
B ईश्वरः
C प्रधानम्
D पुरूष-प्रकृति- संयोग
Show Answer
Question 140 Single Answer
न्यायवैशेषिकमतानुसारं पदार्था :
A षट्
B षोडशः
C नव
D सप्तः
Show Answer
Question 141 Single Answer
चन्द्रमा किस राशि का स्वामी है
A मेष का
B कर्क का
C मिथुन का
D सिंह का
Show Answer
Question 142 Single Answer
A वाराह मिहिर
B केशव
C नीलकण्ठ
D सुधाकर
Show Answer
Question 143 Single Answer
केन्द्रेश एवं त्रिकोणेश राजयोगकारक होते हैं
A मिथ: सम्बन्ध से
B मिथ: दृष्टि से
C मिथ: असम्बन्ध से
D किसी से नहीं
Show Answer
Question 144 Single Answer
A लग्नाधीशे
B बलवति
C दृष्टे
D उच्चे
Show Answer
Question 145 Single Answer
सौरवर्ष में सावन दिन होते हैं
A ३६०
B ३६५
C ३५४
D ३२०
Show Answer
Question 146 Single Answer
'अहर्गण' में दिन होते हैं
A चान्द्र दिन
B सावन दिन
C सौर दिन
D नाक्षत्र दिन
Show Answer
Question 147 Single Answer
'भूभ्रमणसिद्धान्त' के आविष्कारक हैं
A आर्यभट्ट
B भास्कर
C केशव
D वाराह
Show Answer
Question 148 Single Answer
A पूर्वापर अन्तर
B याम्योत्तर अन्तर।
C दोनों में
D सम्पात से
Show Answer
Question 149 Single Answer
A पूर्वरूप
B पूर्वरूप
C सवर्ण
D वृद्धि
Show Answer
Question 150 Single Answer
'रूपवद्भार्य' में समास है
A द्वन्द्व
B बहुव्रीहि
C तत्पुरुष
D कर्मधारय
Show Answer