Current Affairs 20th November 2026 : Daily GK Update in Marathi

1. रोहिंग्या लोकसंख्येविरुद्ध नरसंहार केल्याचा आरोप असलेल्या कोणत्या देशाला आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने (ICJ) नुकतेच दोषी ठरवले?
A) बांगलादेश  
B) म्यानमार  
C) चीन  
D) थायलंड  
Answer: B) म्यानमार
स्पष्टीकरण:
19 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने (ICJ) ऐतिहासिक निर्णय देताना असे म्हटले की, म्यानमारने 2017 च्या लष्करी मोहिमेदरम्यान आपल्या रोहिंग्या अल्पसंख्याक समुदायाविरुद्ध नरसंहार केला होता.
2. अमेरिका, चीन आणि रशियाच्या नेत्यांची ऐतिहासिक त्रिपक्षीय बैठक कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आली?
A) बीजिंग  
B) शांघाय  
C) शेनझेन  
D) मॉस्को  
Answer: C) शेनझेन
स्पष्टीकरण:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी 19 नोव्हेंबर 2026 रोजी चीनमधील शेनझेन येथे APEC शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर पहिली त्रिपक्षीय बैठक आयोजित केली आणि "Declaration Towards Peace" जारी केले.
3. चक्रीवादळ 'अक्वान' (Akvan), जे 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी ओडिशा-आंध्र किनारपट्टीजवळ धडकण्याची शक्यता आहे, त्याचे नाव कोणत्या देशाने दिले?
A) भारत  
B) इराण  
C) बांगलादेश  
D) श्रीलंका  
Answer: B) इराण
स्पष्टीकरण:
चक्रीवादळ अक्वान बंगालच्या उपसागरात तीव्र चक्रीवादळात रूपांतरित झाले. 'अक्वान' हे नाव या प्रदेशातील चक्रीवादळांच्या नामकरण प्रणालीअंतर्गत इराणने दिले आहे.
4. चक्रीवादळ अक्वान कोणत्या ठिकाणी किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता आहे?
A) पश्चिम बंगाल-बांगलादेश किनारपट्टी  
B) उत्तर आंध्र प्रदेश-दक्षिण ओडिशा किनारपट्टी (गोपालपूरजवळ)  
C) तमिळनाडू किनारपट्टी  
D) गुजरात किनारपट्टी  
Answer: B) उत्तर आंध्र प्रदेश-दक्षिण ओडिशा किनारपट्टी (गोपालपूरजवळ)
स्पष्टीकरण:
भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) माहितीनुसार, तीव्र चक्रीवादळ अक्वान 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी दुपारच्या सुमारास गोपालपूरच्या पूर्वेकडील उत्तर आंध्र प्रदेश-दक्षिण ओडिशा किनारपट्टीजवळून जाण्याची शक्यता आहे.
5. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) चे अध्यक्ष म्हणून दुसऱ्या दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी बिनविरोध पुन्हा कोणाची निवड झाली?
A) ग्रेग बार्कले  
B) जय शाह  
C) सौरव गांगुली  
D) एहसान मनी  
Answer: B) जय शाह
स्पष्टीकरण:
नोव्हेंबर 2026 मध्ये बाली येथे आयोजित ICC बोर्ड बैठकीदरम्यान जय शाह यांची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या अध्यक्षपदी दुसऱ्या दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी बिनविरोध पुन्हा निवड करण्यात आली.
6. 2029 मध्ये भारताला कोणत्या प्रमुख ICC स्पर्धेचे यजमानपद मिळाल्याची पुष्टी करण्यात आली आहे?
A) T20 विश्वचषक  
B) चॅम्पियन्स ट्रॉफी  
C) विश्व कसोटी चॅम्पियनशिप अंतिम सामना  
D) अंडर-19 विश्वचषक  
Answer: B) चॅम्पियन्स ट्रॉफी
स्पष्टीकरण:
ICC बोर्डाने भारताला 2029 च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीचे (9 ते 28 ऑक्टोबर) यजमानपद मंजूर केले. भारत बांगलादेशसोबत 2031 ODI विश्वचषकाचे संयुक्त यजमानपदही भूषवणार आहे.
7. सुमारे 1.5 ट्रिलियन डॉलरच्या मूल्यांकनासह विक्रमी IPO पूर्ण करणारी AI कंपनी कोणती?
A) OpenAI  
B) Anthropic  
C) Google DeepMind  
D) xAI  
Answer: B) Anthropic
स्पष्टीकरण:
Claude AI मॉडेल तयार करणाऱ्या Anthropic कंपनीने नोव्हेंबर 2026 मध्ये इतिहासातील सर्वात मोठा IPO पूर्ण केला. या IPO द्वारे 100 अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक निधी उभारण्यात आला आणि कंपनीचे मूल्यांकन सुमारे 1.5 ट्रिलियन डॉलर झाले.
8. NASA च्या Voyager 1 अंतराळयानाने नुकतीच कोणती उपलब्धी प्राप्त केली?
A) प्रथमच इंटरस्टेलर स्पेसमध्ये प्रवेश केला  
B) पृथ्वीपासून एक प्रकाश-दिवस अंतर गाठले  
C) अंतराळात 50 वर्षे पूर्ण केली  
D) नवीन ग्रहाचा शोध लावला  
Answer: B) पृथ्वीपासून एक प्रकाश-दिवस अंतर गाठले
स्पष्टीकरण:
नोव्हेंबर 2026 मध्ये Voyager 1 हे पृथ्वीपासून एक प्रकाश-दिवस अंतर गाठणारे पहिले मानवनिर्मित अंतराळयान बनले. प्रकाश-दिवस म्हणजे प्रकाश एका दिवसात पार करतो ते अंतर.
9. भारताने पाकिस्तानला अंतिम सामन्यात 2-1 ने हरवून कोणत्या फुटबॉल स्पर्धेत विक्रमी 10वे विजेतेपद मिळवले?
A) SAFF चॅम्पियनशिप  
B) AFC आशियाई कप  
C) FIFA विश्वचषक पात्रता फेरी  
D) दक्षिण आशियाई खेळ  
Answer: A) SAFF चॅम्पियनशिप
स्पष्टीकरण:
भारताने 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी बांगलादेशातील ढाका येथे आयोजित SAFF चॅम्पियनशिप 2026 च्या अंतिम सामन्यात पाकिस्तानला 2-1 ने हरवून विक्रमी 10वे विजेतेपद मिळवले.
10. नोव्हेंबर 2026 मध्ये चौथी भारत-जपान 2+2 मंत्रिस्तरीय बैठक कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आली?
A) नवी दिल्ली  
B) टोकियो  
C) ओसाका  
D) मुंबई  
Answer: B) टोकियो
स्पष्टीकरण:
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी 19 नोव्हेंबर 2026 रोजी टोकियो येथे चौथ्या भारत-जपान परराष्ट्र आणि संरक्षण मंत्र्यांच्या बैठकीत (2+2) सहभाग घेतला.
11. पहिल्यांदाच जपानच्या Self-Defence Forces ला भारतीय सुविधांचा वापर कोणत्या उद्देशासाठी करण्याची परवानगी दिली जाणार आहे?
A) केवळ संयुक्त नौदल सराव  
B) जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रांसह प्रत्यक्ष गोळीबार प्रशिक्षण (Live-fire training)  
C) हवाई दल प्रशिक्षण  
D) सायबर युद्ध सराव  
Answer: B) जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रांसह प्रत्यक्ष गोळीबार प्रशिक्षण (Live-fire training)
स्पष्टीकरण:
भारत-जपान 2+2 बैठकीदरम्यान एक Letter of Intent वर स्वाक्षरी करण्यात आली. यामुळे जपानच्या Self-Defence Forces ला जहाजविरोधी क्षेपणास्त्रांसह प्रत्यक्ष गोळीबार प्रशिक्षणासाठी भारतीय चाचणी केंद्रांचा वापर करण्याची परवानगी मिळणार आहे.
12. 33वी APEC आर्थिक नेत्यांची बैठक नोव्हेंबर 2026 मध्ये कोणत्या देशाने आयोजित केली?
A) जपान  
B) अमेरिका  
C) चीन  
D) ऑस्ट्रेलिया  
Answer: C) चीन
स्पष्टीकरण:
चीनने 18-19 नोव्हेंबर 2026 रोजी शेनझेन येथे "Building an Asia-Pacific Community to Prosper Together" या विषयावर 33वी APEC आर्थिक नेत्यांची बैठक आयोजित केली.
13. Make in India, रोजगार निर्मिती आणि वेतनवाढ यामध्ये पुरेशी प्रगती न झाल्याबद्दल नुकतेच कोणत्या भारतीय नेत्याने उद्योगपतींची टीका केली?
A) अर्थमंत्री  
B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी  
C) वाणिज्य मंत्री  
D) उद्योग मंत्री  
Answer: B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण:
19 नोव्हेंबर 2026 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी उद्योगपतींना संबोधित केले आणि उत्पादन क्षेत्र, रोजगार, वेतन, निर्यातीची गुणवत्ता तसेच मुक्त व्यापार करारांसाठी (FTA) तयारीमध्ये पुरेशी प्रगती न झाल्याबद्दल टीका केली.
14. 'Clean Our Air' श्रेणीमध्ये Earthshot Prize 2026 जिंकणारी भारतीय कंपनी कोणती?
A) टाटा मोटर्स  
B) महिंद्रा लास्ट माइल मोबिलिटी  
C) रिलायन्स इंडस्ट्रीज  
D) अदानी ग्रीन  
Answer: B) महिंद्रा लास्ट माइल मोबिलिटी
स्पष्टीकरण:
महिंद्रा लास्ट माइल मोबिलिटीने मुंबई येथे आयोजित पुरस्कार सोहळ्यात Earthshot Prize 2026 च्या 'Clean Our Air' श्रेणीमध्ये पुरस्कार जिंकला.
15. Indo-Pacific Maritime Surveillance Collaboration कोणत्या समूहाने सुरू केले?
A) ASEAN  
B) क्वाड (Quad)  
C) BRICS  
D) SCO  
Answer: B) क्वाड (Quad)
स्पष्टीकरण:
क्वाड नेत्यांनी नोव्हेंबर 2026 मध्ये मनीला येथे आयोजित शिखर परिषदेदरम्यान Indo-Pacific Maritime Surveillance Collaboration सुरू केले.
16. जागतिक तत्त्वज्ञान दिन नोव्हेंबर महिन्यात कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
A) पहिला गुरुवार  
B) दुसरा गुरुवार  
C) तिसरा गुरुवार  
D) शेवटचा गुरुवार  
Answer: C) तिसरा गुरुवार
स्पष्टीकरण:
जागतिक तत्त्वज्ञान दिन दरवर्षी नोव्हेंबर महिन्याच्या तिसऱ्या गुरुवारी साजरा केला जातो. 2026 मध्ये हा दिवस 19 नोव्हेंबर रोजी साजरा करण्यात आला.
17. SEBI ने ICDR Regulations अंतर्गत IPO नियमांचा आढावा घेण्यासाठी कोणाच्या अध्यक्षतेखाली उपसमूह स्थापन केला आहे?
A) अजय त्यागी  
B) आशीष कुमार चौहान  
C) माधबी पुरी बुच  
D) यू. के. सिन्हा  
Answer: B) आशीष कुमार चौहान
स्पष्टीकरण:
SEBI ने IPO संबंधित ICDR Regulations नियमांचा आढावा घेण्यासाठी NSE प्रमुख आशीष कुमार चौहान यांच्या अध्यक्षतेखाली Primary Market Advisory Committee (PMAC) चा उपसमूह स्थापन केला.
18. भारताने बराक पॉइंट डिफेन्स मिसाइल सिस्टम अपग्रेड करण्यासाठी सुमारे ₹1,976 कोटींचा करार कोणत्या देशासोबत केला?
A) रशिया  
B) फ्रान्स  
C) इस्रायल  
D) अमेरिका  
Answer: C) इस्रायल
स्पष्टीकरण:
संरक्षण मंत्रालयाने भारतीय नौदलाच्या युद्धनौकांवरील बराक क्षेपणास्त्र प्रणाली अपग्रेड करण्यासाठी Israel Aerospace Industries (IAI) सोबत ₹1,976.40 कोटींचा करार केला.
19. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी पहिल्या SCO Civilisational Dialogue Forum चे उद्घाटन कोणत्या ठिकाणी करणार आहेत?
A) लाल किल्ला  
B) पुराना किल्ला  
C) इंडिया गेट  
D) राष्ट्रपती भवन  
Answer: B) पुराना किल्ला
स्पष्टीकरण:
पहिला शांघाय सहकार्य संघटना (SCO) Civilisational Dialogue Forum 20 ते 22 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान नवी दिल्लीतील पुराना किल्ला येथे आयोजित करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमाचे उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी करणार आहेत.
20. डिसेंबर 2026 मध्ये कोणाच्या भेटीदरम्यान भारत आणि कॅनडा यांच्यात संरक्षण कराराची घोषणा होण्याची शक्यता आहे?
A) कॅनडाच्या पंतप्रधानांची भारत भेट  
B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची कॅनडा भेट  
C) संरक्षण मंत्र्यांची भेट  
D) परराष्ट्र मंत्र्यांची भेट  
Answer: B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची कॅनडा भेट
स्पष्टीकरण:
कॅनडातील भारताच्या उच्चायुक्तांनी संकेत दिले की डिसेंबर 2026 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अधिकृत कॅनडा भेटीदरम्यान संरक्षण कराराची घोषणा होऊ शकते.
21. रेल्वे मंत्रालयाने नोव्हेंबर 2026 मध्ये अनेक रेल्वे सेवा मुख्यतः कोणत्या कारणामुळे रद्द केल्या?
A) दाट धुके  
B) चक्रीवादळ अक्वानचे आगमन  
C) सणासुदीची गर्दी  
D) रेल्वे मार्गाची देखभाल  
Answer: B) चक्रीवादळ अक्वानचे आगमन
स्पष्टीकरण:
ओडिशा-आंध्र किनारपट्टीवर तीव्र चक्रीवादळ अक्वान धडकण्याची शक्यता लक्षात घेऊन खबरदारीचा उपाय म्हणून रेल्वे मंत्रालयाने अनेक रेल्वे सेवा रद्द केल्या.
22. चक्रीवादळ अक्वान धडकण्यापूर्वी ओडिशामध्ये किती लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले?
A) सुमारे 50,000  
B) 1 लाखांपेक्षा अधिक  
C) सुमारे 25,000  
D) 5 लाखांपेक्षा अधिक  
Answer: B) 1 लाखांपेक्षा अधिक
स्पष्टीकरण:
चक्रीवादळ अक्वान किनारपट्टीकडे येत असताना ओडिशा प्रशासनाने एक लाखांपेक्षा अधिक लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवले आणि 300 पेक्षा अधिक बचाव पथके तैनात केली.
23. 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी किनारपट्टीवर धडकण्याची प्रक्रिया सुरू करणाऱ्या तीव्र चक्रीवादळाचे नाव काय आहे?
A) मोचा  
B) अक्वान  
C) बिपरजॉय  
D) अम्फान  
Answer: B) अक्वान
स्पष्टीकरण:
चक्रीवादळ अक्वानचा उत्तर आंध्र प्रदेश आणि दक्षिण ओडिशा किनारपट्टीवरील प्रभाव आणि किनारपट्टीशी संपर्काची प्रक्रिया 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी सकाळी सुरू झाली.
24. भारताच्या ICC स्पर्धांच्या यजमानपदाच्या अधिकारांबाबत खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?
A) भारत केवळ 2031 विश्वचषक आयोजित करेल  
B) भारत 2029 चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित करेल आणि 2031 ODI विश्वचषकाची संयुक्त मेजबानी करेल  
C) भारत 2029 आणि 2031 दोन्ही विश्वचषक एकटाच आयोजित करेल  
D) इंग्लंड 2029 चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित करेल  
Answer: B) भारत 2029 चॅम्पियन्स ट्रॉफी आयोजित करेल आणि 2031 ODI विश्वचषकाची संयुक्त मेजबानी करेल
स्पष्टीकरण:
ICC बोर्डाने भारताला 2029 चॅम्पियन्स ट्रॉफीचे यजमान आणि बांगलादेशसोबत 2031 ODI विश्वचषकाचे संयुक्त यजमान म्हणून पुष्टी केली.
25. ट्रम्प, शी जिनपिंग आणि पुतिन यांच्या पहिल्या त्रिपक्षीय बैठकीची काही विश्लेषकांनी कोणत्या ऐतिहासिक परिषदेशी तुलना केली आहे?
A) पॉट्सडॅम परिषद  
B) याल्टा परिषद  
C) तेहरान परिषद  
D) जिनिव्हा परिषद  
Answer: B) याल्टा परिषद
स्पष्टीकरण:
शेनझेन येथे तीन प्रमुख जागतिक शक्तींच्या नेत्यांची झालेली अभूतपूर्व बैठक 1945 च्या याल्टा परिषदेशी तुलना केली जात आहे. या परिषदेने दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या जागतिक व्यवस्थेला आकार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.